Iedereen heeft meer dan één vaardigheid, meer dan één interesse en meer dan één ideale opdracht. Maar voor focus is het toch nodig dat je kiest en dat kan lastig zijn.
Of erger, je weet helemaal niet wat je wilt. Hoe definieer je je ideale opdrachtgever, over welk onderwerp moet je volgende post gaan of in welke richting wil je met je bedrijf groeien?
‘Ik wil helemaal niet kiezen, ik vind zo veel dingen leuk!’
‘Ja maar dan mis ik een heel belangrijk deel van mijn doelgroep!’
‘En mag ik al dat andere niet meer doen?’
Dit artikel gaat over focus en het maakt eigenlijk niet uit op welk gebied of op welk niveau je focus zoekt. Maar om het goede voorbeeld te geven focus ik op je externe communicatie: wat je vertelt op je website, in je blog en op social media.
Allereerst een geruststelling: kiezen betekent niet dat je alle andere mogelijkheden afschrijft. Je parkeert ze alleen voor nu.
Leestijd 8 minuten
Samenvatting
Schrijf daarom eerst alles op wat je goed kunt, wat je interesseert en wat je graag doet. Bepaal de randvoorwaarden waarbinnen je wilt werken. Definieer vervolgens je doelgroep. Noteer de onderwerpen die aan alle punten voldoen. Noteer ook de onderwerpen waar je nu niet voor kiest en kijk daar later nog eens naar.
Mijn meanderende carrière
Voordat ik mijn bedrijf begon heb ik een meanderende carrière gehad, want ik vind zo veel dingen leuk. Eerst heb ik Productontwikkeling aan de TU Delft gestudeerd.
Lessen van mijn opleiding
Daar leerde ik dat ik producten in eerste instantie moet ontwerpen voor de doelgroep – niet voor de opdrachtgever en al helemaal niet voor de mooi. Toch moet het ook nog gemaakt worden, dus de producent is ook wel handig om erbij te betrekken, dus: wie voert het uit?
Ontwerpen bestond uit eerst alle mogelijkheden op een rijtje zetten, dan één ontwerpoplossing kiezen en die vervolgens weer op verschillende manieren uitwerken en weer kiezen en zo maar door: divergeren en convergeren, ofwel uitbreiden en kiezen.
Verhalen op mijn werk
Na een paar korte banen werkte ik vijf jaar als leidinggevende, vijf jaar als organisatieadviseur en nog eens vijf jaar bij Arbo op het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.
Tijdens die laatste functie begon ik korte fictieverhalen rond te mailen aan vrienden, collega’s en bekenden. Tegelijk hielp ik mijn collega’s bij het verkorten van de nota’s. Die mochten niet meer dan twee A4’tjes zijn, maar als expert op hun vakgebied wilden ze alle aspecten van het onderwerp beschrijven. Terwijl de bewindspersoon dat allemaal niet wilde weten, laat staan de Kamerleden die er ook iets mee moesten.
Geen beroemd schrijver geworden
Na vijf jaar had ik het weer gezien en heb ik een sabbatical genomen om een roman te schrijven. Ik had zelfs een personage op Hyves aangemaakt. Helaas kon ik daarmee geen inkomen verdienen, sterker nog, alle uitgevers wezen mijn roman af. Volkomen terecht overigens, want de spanningslijn ontbrak. Toen ging ik dus maar weer werken, maar ik wilde eigenlijk verder schrijven, zeker omdat ik inmiddels Arie had leren kennen. Oud-collega’s bij wie ik me beklaagde zeiden: ‘Je moet anders kijken. Je kunt best geld verdienen met schrijven, maar op een andere manier.’
Schrijven voor geld
Een oud-collega van het ministerie benaderde me. Inderdaad, een van die experts. Ze ontwikkelde toekomstscenario’s met een team, maar dat resulteerde in opsommingen. Ze wilde een verhaal en wist nog dat ik verhalen had rondgemaild. Of ik verhalen bij de verschillende scenario’s kon schrijven. Betaald. Toen viel het kwartje. Ik kon verhalen schrijven voor geld. En oud-collega’s zijn heel waardevol.
Mijn contract liep ten einde, ik had het er niet naar mijn zin en ik had een betaalde opdracht om iets te doen waar ik goed in was. Ik zou een bedrijf beginnen!
Jij, ondernemer?
Mijn omgeving reageerde sceptisch. Ik had al twintig jaar voor een baas gewerkt, kon ik dat wel? Al snel bleek dat niemand geïnteresseerd was in toekomstscenario’s. Maar op een bootcamp voor beginnende ondernemers kreeg ik een spoedcursus bloggen. En toen pas, in 2012, viel alles op zijn plaats. Ik schreef in negen dagen de Blogbijbel en de rest is geen geschiedenis, maar mijn bedrijf Cline Communicatie.
Geen rechte lijn voor mij
Had ik dat niet eerder kunnen ontdekken? Had ik niet beter Nederlands kunnen gaan studeren in plaats van Industrieel Ontwerpen? Heb ik geen spijt van die twintig jaar werken voor al die verschillende werkgevers?
Nee, nee en nee. Van mijn opleiding tot en met mijn laatste baan heb ik veel geleerd over wat ik nu toepas. Over doelgroepen, organisatieadvies en Europese aanbestedingen. Over anders kijken en de waarde van oud-collega’s.
Je opgebouwde kennis en ervaring zijn uniek. Omdat het leven vol onzekerheden zit, weet je nooit waarvoor je alles wat op je pad komt nog kan gebruiken. Vergeet intussen niet te genieten van wat je nu doet en nu hebt, want voor je het weet is het voorbij.
Het kan ook anders
Dat wil natuurlijk niet zeggen dat jij het op mijn manier moet doen. Onze zoon heeft bijvoorbeeld een heel andere route gelopen. Vanaf het moment dat hij zijn pakket koos op de middelbare school heeft hij in een rechte lijn naar zijn huidige, tweede baan toegewerkt, en hij weet ook al wat hij over vijf jaar gaat doen. Hem kennende wijkt hij niet van dat plan af. Maar hij heeft dus al focus.
Vind je focus
Voor een goede focus moet je eerst weten wat de mogelijkheden zijn. Divergeren en convergeren. Schrijf daarom eerst alles op wat je kunt, wat je interesseert en wat je graag doet. Rafel dat uit tot de kleinst mogelijke subsubsubonderwerpen.
Schrijf alles op, ook onderwerpen die niets met je bedrijf te maken lijkt te hebben, zoals in mijn geval fictie schrijven.
Als dat moeite kost, kun je je creativiteit stimuleren met een groot papier en gekleurde stiften in plaats van je computer of telefoon. Gebruik tekeningen of een mindmap als dat helpt. Leg het weg en kijk er een paar uur, een paar dagen of een paar maanden niet naar. Laat ruimte voor meer onderwerpen, ook als je het meteen al weet.
Geef met een kleur (stiften of stickers) aan waar je goed in bent en met een andere kleur wat je graag doet.
Randvoorwaarden
Noteer de randvoorwaarden waar je onderwerp aan moet voldoen. Ikigai noemt een bijdrage aan de samenleving en de mogelijkheid om er geld mee te verdienen. Specifieker: ik draag graag bij aan diversiteit en inclusie en ik wil er mijn uurprijs voor kunnen vragen. Een extra randvoorwaarde voor mij is dat ik het grotendeels op mijn eigen kantoor kan uitvoeren.
De eerste jaren heb ik alles voor iedereen gedaan. Vooral als ze me maandelijks inschakelden voor een vast, relatief hoog bedrag. Al doende ontdekte ik dat ik beter over diensten kan schrijven dan over producten. Voor diensten die aansluiten op mijn interesse, kennis en ervaring werk ik bovendien met meer inspiratie, wat leidt tot een beter resultaat. Dat werd een aanvullende randvoorwaarde.
Geef een extra kleur aan de onderwerpen die aan de randvoorwaarden voldoen.
Focus op je doelgroep
Veel van mijn klanten worstelen met de definitie van hun doelgroep. ‘Wij werken voor iedereen, zowel overheid als het bedrijfsleven.’ Anderen hebben geleerd dat je een doelgroep definieert met demografische gegevens: mannen of vrouwen van een bepaalde leeftijdsgroep in een bepaalde regio.
Focus je communicatie. Je communiceert niet met bedrijven, de overheid of ngo’s, want dan praat je tegen muren. Je communiceert dus met mensen die een probleem hebben dat jij kunt oplossen. ‘Moet het echt een probleem zijn? Dat is zo negatief’, hoor ik vaak. Sterker nog, ze moeten er van wakker liggen. Als zij geen probleem ervaren, hebben ze geen dwingende reden om er iets aan te doen. Iets waar ze alleen maar naar verlangen kan morgen ook nog.
Het kan best zijn dat ze een probleem ervaren, maar dat jij een ander, achterliggend probleem oplost. Bijvoorbeeld een manager die vindt dat zijn medewerkers niet functioneren, kun jij helpen hen anders aan te sturen. Omdat jij weet dat het aan hem ligt. Maar hij ligt er wakker van dat zijn medewerkers niet functioneren.
Je doelgroep bestaat dus uit mensen die een probleem ervaren dat jij kunt oplossen.
Geef een volgende kleur aan de onderwerpen waar je doelgroep geld voor over heeft.
Focus op je onderwerp
Zet de onderwerpen die op alle punten scoren: je bent er goed in, je doet het graag, ze voldoen aan je randvoorwaarden en je doelgroep heeft er geld voor over.
Wil je focus voor je bedrijf, zoek dan de gemeenschappelijke factor voor de onderwerpen die zijn overgebleven. Misschien zit er een volgorde in van onderwerpen die het meest voldoen naar onderwerpen die minder voldoen, maar nog steeds interessant zijn. Nummer dan de onderwerpen.
Zoek je een blogonderwerp, overweeg dan bovendien om de onderwerpen in te delen in categorieën. Schrijf elke keer over het onderwerp waar je het meeste zin in hebt of dat het meeste aansluit bij de actualiteit.
Zijn er onderwerpen die afvallen? Geen punt, bewaar ze en kijk er over een paar maanden nog eens naar. Zet meteen in je agenda voor over drie maanden van nu en zet erbij waar je die lijst hebt opgeslagen – ik vergeet dat soort dingen tenminste. Bij grote veranderingen voor je doelgroep of jezelf herhaal je het hele stappenplan. Anders kun je elk jaar je stappen nog eens nalopen, of elke vijf jaar voor mijn part.
Kom je er niet uit en wil je dit met mij bespreken?
