Worden redacteurs overbodig door AI? Misschien, op termijn. Waar ik me echt zorgen over maak, is dat AI jouw blogartikelen waardeloos kan maken als je het niet goed inzet. Dat gaat ten koste van je authenticiteit en die is cruciaal, juist nu.
Een aantal klanten stuurt mij teksten die ze ‘eerst even door AI gehaald hebben’. Ook als ze het er niet bij zeggen herken ik ze vaak. Ik vraag dan altijd naar het origineel.
Leestijd 8 minuten
Samenvatting
AI kan handig zijn voor spelling, ideeën en checks, maar als je hem klakkeloos je blogs laat schrijven verdwijnt jouw unieke stem. Juist je persoonlijke stijl, ervaring en authenticiteit onderscheiden je van al die anderen en overtuigen je lezers. Gebruik AI dus als hulpmiddel, niet als vervanger – want jouw stem is onvervangbaar. (Geschreven op basis van een samenvatting door Perplexity.)
Is het erg als je AI gebruikt?
Het is natuurlijk niet erg als je AI gebruikt. Sterker nog, je mist kansen wanneer je helemaal geen AI gebruikt, want je concurrenten doen het ook. Maar de objectieve kennis die je in je blog deelt is met de komst van AI minder relevant geworden. Je website en je blog zijn er vooral nog om je te onderscheiden van de rest. Dat moet dus je boodschap zijn: ‘Ik ben uniek, goed in mijn werk en betrouwbaar.’ Alleen met authenticiteit overtuig je je websitebezoekers daarvan. Hoe meer je voor jouw diensten met hen samenwerkt, hoe belangrijker. En AI ondermijnt je authenticiteit.
Wat moet je van AI weten?
Ten eerste vergt elk instrument, hoe gebruiksvriendelijk ook, een specifieke werkwijze. Om met AI om te gaan moet je de goede prompts ingeven, de juiste opdrachten. ‘Redigeer deze tekst’ leidt tot algemeenheden, standaardformuleringen en soms hallucinaties – dan praat AI je naar de mond en verzint zelf allerlei onzin. Je moet dus heel precies vertellen wat je wilt en heel wat uitproberen voordat AI dat ook precies doet. Dat vergt kennis en ervaring, en ook veel meer tijd dan ‘even je tekst door AI halen’.
Voor je doelgroep
AI schrijft in beginsel niet anders voor een multinational dan voor een zelfstandige coach. Dat leidt soms tot ronkende teksten die in een zakelijke context slecht kunnen vallen, zoals vijf keer in één alinea ‘wij geloven dat…’. Of juist een te afstandelijke toon terwijl jij zelf heel informeel met je klanten communiceert. Natuurlijk kun je erbij vertellen wat je doelgroep is en of de toon zakelijk moet zijn of juist informeel. Maar de nuance die voor mensen zo vanzelfsprekend en onbewust is, is lastig aan AI over te brengen.
Zo adviseer ik een foto van één vertegenwoordiger van je doelgroep bij je scherm te zetten. Effect: je schrijft op een persoonlijke, consequente toon. Je ziet niet alleen die foto, maar je hebt ook onbewust een compleet beeld van alle relevante eigenschappen van die persoon, zelfs als het een fictieve persona is. Zoals je onbewust je vakantieverhalen anders vertelt aan je collega’s dan aan je buurvrouw. Leg dat maar eens uit aan AI.
Onderscheid je met authenticiteit
Als een van mijn eerste opdrachten schreef ik blogartikelen over willekeurige onderwerpen. Mijn opdrachtgever zei: ‘Schrijf elke maand een artikel over mijn product.’ Ik kreeg alleen foto’s en productspecificaties. Dat was alle input. Mijn teksten waren pure paginavulling en zeiden niets over het bedrijf en bijvoorbeeld hun service. Inmiddels vraag ik uitgebreide schriftelijke of eventueel mondelinge input.
Dit voorjaar, dik tien jaar later, kreeg ik een groot compliment: ik had een tekst met een kwart ingekort en veel leesbaarder gemaakt. Toen de klant de tekst onder ogen kreeg reageerde ze eerst geïrriteerd. Haar eigen toon was zo herkenbaar dat ze dacht dat er niets aan veranderd was – totdat ze de tekst inclusief wijzigingen zag.
Eigen toon
Het woord ‘krokant’ past normaal gesproken niet in de context van tips om vaker in de media te komen, dus AI vervangt het. Maar de doelgroep van Janneke van Heugten weet precies wat ze daarmee bedoelt en hoort haar door dat woord als het ware zelf praten. Zo gebruikt de zorg vaak de term ’toeleiden naar’. In elke andere tekst is dat dubbelop, maar in de zorg heeft het een specifieke betekenis.
Ook jij bent de beste vertegenwoordiger van je bedrijf en alleen je eigen toon onderscheidt je van de rest. Die authenticiteit, jouw persoonlijk inzicht en jouw aanpak zijn de onderdelen waarop een potentiële klant je beoordeelt. En dat kun jij als enige!
Wat zie ik gebeuren?
Ik krijg bijvoorbeeld een blogartikel dat uitgebreid ingaat op een bepaalde werkwijze voor organisatieverandering. Maar ik ken deze klant, dit onderwerp heeft ze al vaker besproken. Pas aan het eind van het artikel staat waar het eigenlijk over gaat: de toepassing van deze werkwijze bij een fusie. Ik vraag bij wijze van experiment aan AI om het te redigeren. AI heeft niet door dat het juist om die laatste alinea gaat en schrijft die er helemaal uit. Ik gooi de AI-versie weg en schrijf het hele artikel juist naar die laatste alinea toe. Kan ik dat aan AI vragen? Vast wel. Hoeveel pogingen moet ik doen om AI te laten doen wat ik wil? Ik heb het niet uitgeprobeerd. Alleen al omdat het voor elke klant en voor elk artikel weer anders is.
Leg dat maar eens uit
Vanaf het begin van mijn bedrijf in 2012 heb ik verschillende keren geprobeerd om anderen op te leiden in wat ik precies doe. Dat is niet gelukt. Niet omdat die anderen tekortschoten, maar omdat ik niet kan vertellen wat ik precies doe. Natuurlijk: schrijf actief, vermijd vaktaal, schrijf aan één vertegenwoordiger van je doelgroep. Mijn volgers kennen het inmiddels wel. Maar ik doe ook dingen intuïtief en onbewust. Dingen die ik niet kan overdragen, laat staan uitleggen aan AI. Ik weet ook niet precies wat ik doe als ik loop of adem haal.
Zo heb ik een tijd bijgehouden wat ik allemaal in de prompt zou moeten zetten om te redigeren zoals ik redigeer. Het zijn lange lijsten en ze verschillen per doelgroep en per klant. Soms pas ik teksten aan omdat er iets in het nieuws is. Maar ik kan niet verwoorden wat ik doe met hele alinea’s en structuren die ik verander. Waarom doe ik dat? Hoe doe ik dat? Ik kan het je niet vertellen, maar je tekst wordt er beter van.
AI’s persoonlijkheid
Zoals ik af en toe mijn computer menselijke eigenschappen toeken, zo lijkt ook AI een persoonlijkheid te hebben. Als je AI zijn gang laat gaan, verandert hij jouw unieke verhaal in een algemene tekst waarvan hij ‘denkt’ dat de lezer het wil lezen. Dat is zelden spannend, controversieel of verrassend. En al helemaal niet persoonlijk, onderscheidend en uniek. Ik vind de teksten vaak overdreven commercieel en veel te blij. Amerikaans, inderdaad.
Daarbij komt dat AI elk patroon papegaait dat die op internet vindt. Veel van die patronen zijn seksistisch, racistisch en op andere vlakken uitsluitend of domweg fout.
Een deel daarvan kun je ondervangen door een betere prompt (‘schrijf inclusief’). Maar niet alles is uit te leggen aan AI. AI is een extreem ‘blauwe’ medewerker: zet al je vooroordelen over autisme op een rij: dát is AI. Sommige dingen kun je er niet aan uitleggen. En sommige dingen zijn gewoon niet uit te leggen. Daarnaast is AI een pleaser: hij praat met je mee en geeft je altijd gelijk. Af en toe gaat hij zelfs hallucineren, bedenkt zelf van alles en vliegt daarmee compleet uit de bocht.
Waar is AI wel goed in?
Dat AI is gebaseerd op teksten van schrijvers die daar geen toestemming voor hebben gegeven en dat elke vraag aan AI ongelooflijk veel energie kost is reden dat ik zelf zuinig met het gebruik ervan omga. Maar ik gebruik wel degelijk AI.
AI kan beter dan een spellingchecker je spelling controleren. Waar een spellingchecker alleen controleert of bepaalde woorden voorkomen in een per definitie beperkte lijst en of je tekst aan de grammaticaregels voldoet, accepteert AI alle relevante samengestelde woorden en weet het wanneer je het aan elkaar moet schrijven en wanneer niet. AI weet wanneer het ‘hun’ of ‘hen’ moet zijn en checkt desgevraagd of je namen van mensen en organisaties goed hebt gespeld.
AI kan je ook op ideeën brengen. Hoewel je klanten altijd de beste input leveren voor een blog, kun je ook eens AI vragen waar je je doelgroep mee kunt helpen. Of misschien zelfs welke vragen je aan je doelgroep kunt stellen. Daarvoor moet je wel zelf je doelgroep definiëren en bij voorkeur zelf één vertegenwoordiger ervan kiezen. Of je vraagt juist een aanzet tot een antwoord: ‘Geef drie manieren om…’ en werk dat dan uit op basis van je persoonlijke overtuiging en ervaring.
Je kunt AI vragen of een tekst voldoet aan bepaalde voorwaarden: of het begrijpelijk is voor niet-vakgenoten, of het SMART genoeg is en of het op B2-niveau geschreven is.
AI versus Cline
En ja, AI is veel goedkoper dan ik, zo niet gratis. Maar als je geen geld over hebt voor een redactie, overweeg dan heel serieus of je daarvoor je authenticiteit in wilt leveren. Laat AI dan suggesties doen, maar pas zelf je tekst aan. Volgende keer een interview met AI-expert Marisse Douma.
Wil je dat ik je teksten redigeer? Stuur me dan alsjeblieft jouw originele tekst. Spelfouten, dubbelingen, een krom betoog: ik ben heel wat gewend. Zowel van de eerste versie van mijn eigen teksten, als van laaggeletterden, als van mensen met dubbele academische titels.
Mijn overtuiging is dat authenticiteit in combinatie met jouw persoonlijke kennis en ervaring het altijd wint. Wil je de proef op de som?
